Zwenklagers & rotatiesysteem van Gottwald HMK kranen: inspectie, slijtage en storingen
Het zwenklager en rotatiesysteem van een Gottwald HMK kraan krijgen enorm veel te verduren. Bij elke hijsbeweging, elke last en elke windbelasting wordt het draaipunt zwaar belast. Goed onderhoud en tijdige inspectie van dit systeem zijn cruciaal om slijtage, scheurvorming en onverwachte stilstand te voorkomen. In deze blog gaan we dieper in op de werking, typische slijtagebeelden en veelvoorkomende storingen.
Hoe werkt het zwenk- en rotatiesysteem in een HMK kraan?
Het zwenksysteem van een Gottwald HMK kraan bestaat uit een groot zwenklager, een aandrijving (vaak tandwielringen met lieraandrijving of hydraulische motoren), smeersystemen, bevestigingsbouten en sensoren. Het systeem zorgt ervoor dat de bovenbouw van de kraan veilig en gecontroleerd kan roteren ten opzichte van het onderstel.
Belangrijke onderdelen zijn onder andere:
- Zwenklager – draagt het gewicht en de krachten van bovenbouw en last.
- Tandkrans en aandrijving – zet motor- of hydraulisch vermogen om in draaibeweging.
- Smeersysteem – zorgt voor voldoende smering van rollen/banen.
- Bevestigingsbouten – verbinden zwenklager met onderstel en bovenbouw.
- Positie- en zwenksensoren – registreren rotatiehoek en beveiligingsposities.
Typische slijtage en risico’s bij zwenklagers
Door intensief gebruik, wisselende belastingen en externe invloeden (wind, temperatuur, corrosie) treedt op den duur slijtage op in het zwenklager. Zonder tijdige inspectie kan dit leiden tot ernstige schade.
Veelvoorkomende slijtagebeelden:
- Speling in het zwenklager (verticale of radiale beweging)
- “Pitting” of afbrokkeling in loopbanen en rollen
- Ongelijkmatige slijtage door scheefbelasting
- Corrosie door onvoldoende smering of vochtinwerking
Blijft dit onopgemerkt, dan kunnen scheuren, boutbreuk of in extreme gevallen structurele schade aan kraan en fundering ontstaan.
Signalen dat het zwenksysteem aandacht nodig heeft
Let op de volgende symptomen:
- Krakende of knarsende geluiden tijdens zwenken
- Schokkende of haperende zwenkbeweging
- Onbalans of voelbare vibratie tijdens draaien
- Onregelmatige of verhoogde motorbelasting
- Olie- of vetlekkage rond het zwenklager
- Merkbaar grotere speling bij bewegingen in de mast/giek
Dit zijn vaak vroege waarschuwingen. Hoe eerder hiernaar wordt gekeken, hoe meer schade en kosten kunnen worden voorkomen.
Veelvoorkomende storingen in zwenk- en rotatiesystemen
1. Onvoldoende smering
Te weinig of onregelmatige smering zorgt voor versnelde slijtage en pitting in de loopbanen.
Oorzaken: verstopte smeerleidingen, defecte smeerpomp of vergeten smeerintervallen.
2. Bout- en bevestigingsproblemen
Door trillingen en belasting kunnen bouten langzaam loskomen. Dit geeft extra speling en ongelijkmatige belasting op het lager.
3. Tandkrans- en aandrijvingsslijtage
Slijtage of verkeerde uitlijning van tandwielen kan zorgen voor lawaai, schokkerig draaien en uiteindelijk schade aan motoraandrijving of tandkrans.
4. Sensor- of positieschakelaarstoringen
Defecte zwenksensoren kunnen foutcodes genereren of veiligheidsfuncties activeren, waardoor de kraan deels of volledig blokkeert.
Inspectie en onderhoud van zwenklagers
1. Periodieke spelingsmetingen
- Verticale en radiale speling meten volgens fabrieksspecificaties
- Resultaten vergelijken met eerdere metingen
- Trendbewaking om slijtage tijdig te signaleren
2. Visuele inspectie
- Controle op scheuren, corrosie en lekkages
- Inspectie van bouten op loszitten of vervorming
- Controle van tandkrans en aandrijving op beschadiging
3. Smeerplan & vetkeuze
- Structuur in smeerintervallen brengen
- Gebruik van het juiste vet voor belasting en omgeving
- Controle of smeerpaden daadwerkelijk worden gevuld
4. Registratie in onderhoudslogboek
- Meetwaarden en observaties vastleggen
- Acties en reparaties documenteren
- Inzicht creëren in levensduur en vervangingsmoment
Voorkomen is goedkoper dan vervangen
Een zwenklager vervangen of een zwaar beschadigd rotatiesysteem repareren is kostbaar en zorgt voor langdurige stilstand. Regelmatige inspecties, correcte smering en tijdig ingrijpen zijn daarom financieel én technisch de beste keuze.
Zwenkproblemen bij een Gottwald HMK kraan?
Merk je ongewoon geluid, speling of vibraties tijdens het zwenken van een HMK kraan? Dan is het verstandig om een specialist mee te laten kijken. Hagen Brandt Multiservice helpt met inspectie, spelingsmeting, rapportage en advies over vervolgstappen.
Snel schakelen?
App direct via WhatsApp: 06 46 38 81 22.
Inspectie of offerte aanvragen?
Ga naar de offerte pagina
of neem contact op via de contactpagina.
